Praktijk
Alle meditatievormen op het pad zijn voorbereiding op deze ene stap: elke inspanning loslaten en zijn wat je al bent. Niet-mediteren, heet dat. Het is de kroon op het pad, en tegelijk het eenvoudigste dat er is.
In het drielagenmodel is Zijn de diepste laag: de non-duale Zijnsgrond waar alles in bestaat, alles in rust, alles uit voortkomt en alles naar terugkeert. Je zou het ook het Hart kunnen noemen, jouw Grote Hart. Het is de spirituele openheid die er altijd is, of je haar nu opmerkt of niet.
Zijn is onbenoembaar en niet te vatten met de conceptuele geest. Tegelijk heeft iedereen er een intuïtief besef van: de vrijheid, de heelheid, de liefde waar we van gemaakt zijn. Het is geen specifieke staat, want een staat komt en gaat. Het kent geen grenzen, dus ook geen tijd. En het is geen leeg vacuüm: het heeft een levende, lichtende, geware kwaliteit. Volkomen open én helder gewaar.
Dit is niet moeilijk om te zien. Iedereen kan het ervaren, niet alleen mensen die heel veel mediteren. Waarom? Omdat het nu al de aard van je geest is.
In de meditatie zoals we die tot nu toe hebben opgebouwd, vindt op dit punt een cruciale verschuiving plaats. Je gaat een brug over: je beschouwt je geest niet langer, je realiseert je dat je Gewaar-Zijn bént. Dat is de ontwaking tot je verlichte aard.
De voorafgaande stappen, stil verwijlen, de afstemming op Spirit, de aandacht naar het waarnemend vermogen, waren doelgericht: je ging tegen je gewoontes in en gaf je geest opdrachten. Dat is een belangrijke, vormende leerweg. Maar nu ga je voorbij de duale, doelgerichte meditatie. Je laat elke meditatie-inspanning los. Je bent Gewaar-Zijn zelf. Je bent thuis.
Rusten als Gewaar-Zijn vraagt een grondhouding van moeiteloos niet-doen, zonder enige verdere inspanning of afstemming. Er valt niets meer te doen, want alles is al helemaal vrij, open en puur in zichzelf, in welke vorm het zich ook toont. Je grijpt en fixeert niet meer, en juist daardoor toont alles zich in zijn open, lichte, stromende aard.
Gewaar-Zijn zelf grijpt nergens naar. Het is volkomen in rust. Net als bij de spiegel laten de inhouden die erin verschijnen geen sporen na; het valt niet te conditioneren. Je geest is dan als de hemel: puur, leeg, lichtend, zonder grenzen en zonder tijd. Misschien ervaar je helderheid, liefde, geluk of diep gemak. Gewaar-Zijn blijft open en moeiteloos zichzelf.
Het klinkt paradoxaal: jarenlang oefenen om te leren niets te doen. Maar wie de eerdere stappen kent, begrijpt het. De inspanning maakte de ruimte vrij waarin het niet-doen zich kan tonen. Daarna doet Gewaar-Zijn zichzelf.
In de praktijk bouw je de meditatie op zoals je gewend bent: je landt in de verbinding met de aarde, je aandacht rust licht op de adem, wordt panoramisch, en verschuift dan naar het feit dát je waarneemt. En dan komt de laatste instructie: stop iedere meditatieve inspanning. Doe niets meer. Wees nergens meer op afgestemd. Zelfs het idee van mediteren laat je los.
De eerste keer dat die inspanning bij mij werkelijk wegviel, was er even niets, en tegelijk was alles er. Geen bijzondere ervaring, eerder de afwezigheid van elke behoefte aan een bijzondere ervaring. Dat bleek precies de bedoeling.
Een mooi gebaar aan het einde van je meditatie is het opdragen van de 'verdienste', het positieve resultaat, aan het welzijn van alle levende wezens en de aarde. We zijn hierin geïnspireerd door het Tibetaans boeddhisme, waar het opdragen een vast onderdeel van de beoefening is.
Door deze afstemming op compassie doorbreek je de neiging om je te isoleren, en herinner je je expliciet dat je al onlosmakelijk in verbinding bent met alles en iedereen. De wens is eenvoudig: moge wat ik in deze meditatie ervaren heb, ten goede komen aan de mensen om me heen en aan alle levende wezens. Zo eindigt de meditatie niet bij jezelf. Zo hoort het ook.
Deze beoefening komt uit het werk van Hans Knibbe, oprichter van de School voor Zijnsoriëntatie, zie ook zijn boek Zitten in Zijn, hoofdstuk 13 en 14. In de cursus maken we deze stap pas nadat de eerdere fases vertrouwd zijn geworden, onder begeleiding.
Nieuwsbrief
Elke paar weken een artikel of oefening uit de Zijnsoriëntatie, rechtstreeks in je mailbox.
Praktijk
De hele route in zes fases achter elkaar, afgerond met het opdragen.
Praktijk
De omkering in meditatie: let niet op wát je waarneemt, maar op het feit dát je waarneemt.
Praktijk
De basisbeoefening van meditatie: rusten in de stilte van je geest, in drie stappen.
Gratis & vrijblijvend
Rusten als Gewaar-Zijn is de laatste stap van een pad dat je stap voor stap leert. Plan een gratis kennismakingsgesprek.