Praktijk
Stil verwijlen is de basisbeoefening van meditatie: je leert rusten in de stilte van je geest. De instructie is uiterst eenvoudig. De uitvoering is een kunst, en die kunst valt te leren, in drie stappen.
In de boeddhistische traditie heet deze beoefening shamatha. Je traint het vermogen om je aandacht gevestigd te houden op een zelfgekozen onderwerp, en je continueert dat niet-afgeleid zijn. In plaats van je te richten naar het rumoer van de buitenrand, ent je je op de stilte van je geest en blijf je daarbij. Een stille geest is een heldere geest.
Je ontspant en blijft tegelijkertijd opmerkzaam: je neemt de bewegingen van je geest waar, maar volgt ze niet. Zo maak je je geest werkbaar. Je geest gaat niet langer met jou aan de haal, jij wordt de stuurman.
Waarom is die training nodig? In onze dagelijkse modus slingert onze aandacht als een aapje van associatie naar associatie, of bijt zich als een pitbull vast in gedachten, emoties en prikkels. In ons hoofd zijn we overal, behalve in de directe waarneming van het moment. Ik ken dat zelf maar al te goed: een agenda vol, drie bedrijven in mijn hoofd, en ondertussen 'even' mediteren.
Die zuigkracht van gedachten heeft een reden. Grijpen naar ervaringen geeft ons de illusie van vastigheid, van houvast. Vanuit onze evolutionair gevormde overlevingsdrang denken we dat nodig te hebben. Maar door dat grijpen verplaatst ons gewicht zich van onze basis, onze Zijnsgrond, naar boven en naar buiten. We raken chronisch 'van huis', stuurloos, meegesleept, vol rumoer.
Om je geest weer thuis te brengen, maak je een breuk met de gewoonte van grijpen. Je wendt je af van de dagelijkse beslommeringen, je laat ze aan zichzelf. Aan zichzelf laten is niet wegduwen: je haakt alleen niet aan. Je kiest een object van aandacht en blijft daarbij. In meditatie-in-beweging zijn dat de lichaamssensaties, in de zitmeditatie is het de adem.
De instructie is heel eenvoudig: blijf erbij. Raak je afgeleid, dan breng je jezelf vriendelijk, maar ook beslist en zonder omwegen, terug. Gedachten die opkomen zijn niet fout en hoeven niet weg. Maak er ook geen verhaal van, geen "oh wat stom, ik ben wéér afgeleid". Je herkent de afleiding, en je pakt je taak weer op. Simpel, zonder emotionele lading.
Dat steeds opnieuw kiezen vraagt inzet en volharding. Het gaat recht tegen je gewoontesysteem in. Juist daarom werkt het.
Binnen het stil verwijlen maak je drie stappen. Het zijn subtiele onderscheidingen die door herhaling inslijten, je hoeft ze niet in één keer te kunnen bevatten.
Korter kan ook. De eerste stap is: wees precies hier. De tweede: laat los. De derde: rust in de ruimte van Zijn.
In de cursus oefenen we het stil verwijlen eerst bewegend en daarna zittend. Bewegend is het makkelijker: de sensaties zijn levendig en je aandacht blijft er als vanzelf bij. Een oefening die veel duidelijk maakt is het contrast: beweeg eerst in verbinding met de ruimte om je heen, en denk die ruimte dan eens weg. Het verschil is direct voelbaar, benauwder, houteriger, alsof je in een hokje beweegt. Toen ik dat contrast voor het eerst proefde, begreep ik pas wat ruimtebesef eigenlijk doet.
Thuis oefen je met een dagelijkse meditatie van twintig minuten: tien minuten bewegend, tien minuten zittend. En door de dag heen maak je een paar keer bewust de breuk met je gedachtestroom: aandacht erbij, ontspan, wees in het besef van de ruimte van je geest. Meer is het niet. Het is genoeg voor een leven lang oefenen.
Deze beoefening en de aanwijzingen komen uit het werk van Hans Knibbe, oprichter van de School voor Zijnsoriëntatie, zie ook zijn boek Zitten in Zijn. In de cursus oefenen we het stil verwijlen onder begeleiding, stap voor stap.
Nieuwsbrief
Elke paar weken een artikel of oefening uit de Zijnsoriëntatie, rechtstreeks in je mailbox.
Praktijk
De omkering in meditatie: let niet op wát je waarneemt, maar op het feit dát je waarneemt.
Praktijk
De hele route in zes fases achter elkaar, afgerond met het opdragen.
Praktijk
De kroon op het pad: elke meditatie-inspanning loslaten en zijn wat je al bent.
Gratis & vrijblijvend
De drie stappen leer je het beste onder begeleiding, met ruimte voor je vragen. Plan een gratis kennismakingsgesprek.